από τηνΚασσανδρα Πήτερσεν

Ένα διαφορετικό καλωσόρισμα…εκθέτοντας την δύναμη των προσδοκιών

Έ

Καθώς ετοιμάζομαι να συστηθώ και να συστήσω ένα νέο πρότζεκτ, παρατηρώ ότι η ίδια η διαδικασία δημιουργίας του εισαγωγικού αυτού βίντεο αποτέλεσε πόλο έλξης για κυρίαρχες ιδέες και προσδοκίες που προσπάθησαν να επηρεάσουν την σύνδεσή μου με ορισμένες προθέσεις/οράματα και να αποκόψουν δυνατότητες σύνδεσης και μοιράσματος. Μαζί με αυτήν την παρατήρηση συζητώ τί σημαίνει να κάνω ένα βήμα πίσω στην προτιμώμενη θέση μου (preferred positioning). Καλωσήρθατε στο πρότζεκτ «Επανα-επινοώντας την Αφηγηματική θεραπεία»!

Θέλω να ευχαριστήσω για την πολύτιμη συμβολή της την φίλη και συνεργάτιδα Poh Lin Lee, η οποία έπαιξε σημαντικότατο ρόλο στην δουλειά που έγινε «στα παρασκήνια» τόσο κατά την σύλληψη της ιδέας του πρότζεκτ όσο και κατά την παραγωγή του περιεχομένου.

Μάνα φόνισσα του παιδιού της; Οι έμφυλες προεκτάσεις και η νοοτροπία του όχλου

Μ

Παιδοκτονία γένους «θηλυκού»: οι έμφυλες προεκτάσεις ενός αποτρόπαιου εγκλήματος που διεγείρει το κοινό αίσθημα. Η εξουσία του όχλου ως αντίδραση στο άδικο έγκλημα 

«Την ίδια στιγμή που κάποια ζευγάρια αδημονούν να δώσουν αγάπη, ονειρεύονται την ευκαιρία να ανοίξουν την αγκαλιά τους σε ένα μικρό ανθρωπάκι και αγωνίζονται ψυχή τε και σώματι για αυτό, κάπου αλλού κάποιες ψυχούλες χάνονται τόσο μα τόσο άδικα. Ποια (υπερ)δύναμη ρίχνει έτσι τις ζαριές της Μοίρας σε αυτόν τον κόσμο;» Είναι τα λόγια γυναίκας που διανύει ένα μακρύ ταξίδι εξωσωματικής γονιμοποίησης στο οποίο έχει ήδη βιώσει απανωτές απώλειες. Η περιγραφή της εξακολουθεί να ηχεί σαν εκκωφαντικό βουητό μελισσών, συνοδεύοντας την σκέψη μου για ώρες ακόμα και μετά την λήξη της πιο πρόσφατης θεραπευτικής συνεδρίας μας.

Μετά το τέλος της συνάντησής μας, κατεβαίνω στο διπλανό παρκάκι να πάρω λίγο αέρα και να αφουγκραστώ το θρόισμα των φύλλων στα δέντρα (συνήθης πρακτική μου όταν έχω την ευκαιρία διαλείμματος ανάμεσα στις προγραμματισμένες θεραπευτικές συνεδρίες της ημέρας). Πέφτω πάνω στην συζήτηση μιας περαστικής παρέας, η οποία αναφέρεται στις εξελίξεις σχετικά με τη σύλληψη της μητέρας που κατηγορείται για την δολοφονία του παιδιού της. «Παρακαλούσα από μέσα μου να μην ήταν στα αλήθεια η μάνα η δράστης» ακούγεται να λέει μια φωνή.

(περισσότερα…)

Τοκενισμός: Το να μοιράζεσαι χώρο χωρίς να μοιράζεσαι δύναμη, είναι προσχηματική και δημαγωγική εκπροσώπηση

Τ

Με πάνω από 12 χρόνια εμπειρίας στην κλινική πράξη, έχω την χαρά να μοιράζομαι την εμπειρία μου με συναδέλφους και φοιτητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό που εξερευνούν τις δυνατότητες της αφηγηματικής προσέγγισης στην δουλειά τους με ανθρώπους με τους οποίους κάνουν θεραπευτικές συζητήσεις. Βγαίνοντας, λοιπόν, από την τελευταία χθεσινοβραδυνή συνεδρία εποπτείας που έκανα με έναν συνάδελφο από την Αυστραλία, συνέχισε να ταξιδεύει στο μυαλό μου το σημείο της συζήτησης που έστρεψε την προσοχή μας στην έννοια του τοκενισμού.

«Sharing space without sharing power is tokenism»
(μετάφραση: το να μοιράζεσαι το χώρο χωρίς να μοιράζεσαι την δύναμη είναι απλά μια προσχηματική και δημαγωγική εκπροσώπηση)

(περισσότερα…)

Για τα συναισθήματα στην αφηγηματική ψυχοθεραπεία

Γ

Μια φωτογραφία μπορεί να «διασώσει» από την λήθη σημαντικές στιγμές που πλημμυρίζουν από συναισθήματα. Πίσω από ένα χαμόγελο μπορεί να τρεμοπαίζουν δάκρυα χαράς. Η συγκίνηση μπορεί να διαμορφώθηκε μέσα σε ιστορίες αγωνίας, προσπάθειας, υπομονής, οι οποίες συνυφαίνονται με ιστορίες αγάπης, ελπίδας, κουράγιου και συντροφικότητας. Τα δάκρυα μπορεί να μιλάνε για ένα είδος λύτρωσης καθώς αυτή η διαδρομή φτάνει σε ένα σημείο κορύφωσης.

Ας μιλήσουμε, όμως, για συναισθήματα…στην θεραπευτική πράκτικη. Μερικές φορές ακούω να λέγεται για την Αφηγηματική θεραπεία ότι τάχα δεν ασχολείται με το συναίσθημα. Με ξαφνιάζει να το ακούω αυτό γιατί το βρίσκω αναντίστοιχο με την προσωπική μου εμπειρία από τις θεραπευτικές συζητήσεις, τις οποίες βρίσκω, σχεδόν σε καθημερινή βάση, τόσο συγκινητικές.

Σκέφτομαι όλες εκείνες τις δυνατές στιγμές που πιάνω τον εαυτό μου να παρασύρεται συναισθηματικά από την «ιερότητα» μιας ιστορίας που εξελίσσεται αργά και λεπτό-προς λεπτό προς μια συν-κατασκευή νέου νοήματος. Οταν πχ η απλή προσθήκη μιας κουταλιάς γάλακτος στο τσάι, αυτό δηλαδή που για πολλούς θεωρείται μια απλή ρουτίνα, πλέον βιώνεται και αναγνωρίζεται από τον άνθρωπο ως συνειδητή πράξη αντίστασης στην ανορεξία. Ή όταν μια πράξη φροντίδας και αλληλεγγύης που εκδηλώνει μια γυναίκα σε μια γειτόνισσα που έχει ζήσει παρόμοιες εμπειρίες κακοποίησης με εκείνη, αναγνωρίζεται στην θεραπεια ως η συνέχεια μιας κληρονομιάς αξιών που της μετέφερε η δασκάλα της από το δημοτικό.

Στην πραγματικότητα, η Αφηγηματική θεραπεία ασχολείται με το συναίσθημα με πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Αρνείται να ξεχωρίσει το συναίσθημα από το νόημα. Επίσης αρνείται να ξεχωρίσει το συναίσθημα και το νόημα από την δράση. Κατ’επέκτασιν το συναίσθημα δεν διαχωρίζεται ποτέ από την κουλτούρα, τις καθημερινές πολιτικές (politics) και τα ethics. (περισσότερα…)

Η νοοτροπία του όχλου

Η

Θέμα: Η νοοτροπία του όχλου με αφορμή την υπόθεση παιδοκτονίας στην Πάτρα

Ραδιοφωνική Eκπομπή: «Στο Κόκκινο» 105,5 με τον Δημήτρη Κουκλούμπερη

(περισσότερα…)

Η Πατριαρχία στην σεξουαλική παρενόχληση και την εργασιακή βία

Η

Με αφορμή τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών, παρατηρώ πώς δημοφιλείς ιδέες γύρω από το τραύμα κερδίζουν έδαφος στο τρόπο που συζητώνται τα περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης και εργασιακής βίας που βγαίνουν στο φως και πιάνω τον εαυτό μου να σκέφτομαι από την θέση της Αφηγηματικής προσέγγισης εναλλακτικούς τρόπους κατανόησης.

Ο χαρακτηρισμός «θύμα»

Ως αφηγηματική θεραπεύτρια αποφεύγω συνειδητά να βλέπω τις επιζήσασες μιας τραυματικής εμπειρίας ως «θύματα» καθώς βρίσκω ότι αυτός ο χαρακτηρισμός παθολογικοποιεί τις γυναίκες αυτές και τις συρρικνώνει σε μια μονοδιάστατη ιστορία για την ταυτότητα τους. Κανείς δεν είναι παθητικός δέκτης της αδικίας/κακουχίας. Οι άνθρωποι πάντοτε κάνουν προσπάθειες να απαντήσουν και τις περισσότερες φορές αυτές περνάνε απαρατήρητες. Ακόμα και αν δεν είναι σε θέση να σταματήσουν την κακοποίηση την στιγμή που γίνεται, έστω και σιωπηλά μπορεί να εξέφραζαν την αντίθεσή τους με την στάση του σώματός τους, την απάθειά τους, το ύφος τους. Προσπαθούν να ελαττώσουν τις μακροχρόνιες επιπτώσεις του τραύματος, ή να προστατεύουν άλλους/ες/α από το ίδιο κακό. Δυστυχώς η αντίσταση που εκφράζεται μεταγενέστερα με σωματικές αντιδράσεις (εμετός, flashbacks, διαταραχή ύπνου κτλ) συχνά περνιέται για κάποιο σύμπτωμα ψυχιατρικής διάγνωσης. (περισσότερα…)

Χριστούγεννα και Πανδημία: Με τι ψυχολογία;

Χ

  • … Σαφώς αυτή η κατάσταση δεν μας αφήνει ανηπεράστους, σωστά ; (το δεύτερο lockdown και μάλιστα τώρα εν μέσω των εορτών)

Έχοντας την εμπειρία του πρώτου lockdown υπήρχε μια αναγνώριση αυτού που μας περίμενε, το σοκ της ξαφνικής αλλαγής είναι σαφώς μειωμένο και ενδεχομένως να υπήρχε ανα περιπτώσεις και μια καλύτερη προετοιμασία τόσο ψυχολογικά και συναισθηματικά όσο και σε πρακτικά ζητήματα που αφορούν τις προσαρμογές των επαγγελματιών στις συνθήκες της τηλεργασίας.

(περισσότερα…)

Ψυχολόγος, Διδάσκουσα στο διεθνές Masters Αφηγηματικής Θεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης (Masters of Narrative Therapy and Community Work, University of Melbourne), MSc Αφηγηματική Ψυχοθεραπεύτρια. Επίτιμος Κλινικός Συνεργάτης της Σχολής Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης

Παρέχει υπηρεσίες ψυχοθεραπείας σε ενήλικες, οικογένειες και ομάδες, εποπτεία & εκπαίδευση σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας & κοινοτικής πρακτικής.

Διενεργεί σεμινάρια & διαλέξεις σε ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων του τομέα ψυχικής υγείας.

Μπορείτε να την βρείτε και στο: