ΚατηγορίαBlog

«Υγιής επικοινωνία» (Β΄μέρος): Είναι όντως πανάκεια για τις σχέσεις;

«

Η ιδέα ότι υπάρχουν συγκεκριμένες μορφές επικοινωνίας οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν ως «πανάκεια» για τα προβλήματα που προκύπτουν στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, είναι μια ιδιαίτερα δημοφιλής και προβεβλημένη πρόταση στη σύγχρονη εποχή.

Επιπλέον αξίζει να σημειωθεί, ότι αυτός ο ισχυρισμός του «σωστού» επικοινωνιακού στυλ, που συνοδεύεται από την ανάγκη να αναπτύξουμε κατάλληλες επικοινωνιακές δεξιότητες ή «κόλπα» ή «τεχνικές», επηρεάζει καθημερινά σε πολύ μεγάλο βαθμό τους τρόπους που τα εμπλεκόμενα μέλη επιλέγουν να ανταποκριθούν στις σχεσιακές τους δυσκολίες.

Τί επιπτώσεις όμως μπορεί να έχει η αποδοχή της ιδέας, ότι οι δυσκολίες στην σχέση ενός ζευγαριού, είναι κατά κύριο λόγο, το αποτέλεσμα της ανεπαρκούς ή της κακής επικοινωνίας μεταξύ τους;

Τί συνέπειες μπορεί να έχει η ιδέα ότι περισσότεροo επικοινωνία, θα αποτελέσει «πανάκεια» για τις δυσκολίες που βιώνει το ζευγάρι;

(περισσότερα…)

«Υγιής επικοινωνία» (Α’ μέρος): Υπαρκτή ή κατασκευασμένη έννοια;

«

Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει τις φράσεις:

«Η υγιής επικοινωνία είναι ότι πιο σημαντικό υπάρχει στην σχέση ενός ζευγαριού!»,  ή
«Aν ένα ζευγάρι θέλει πραγματικά να πετύχει η σχέση του οφείλει «να δουλέψει» την επικοινωνία του!».

Τις τελευταίες δεκαετίες φαίνεται να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αξία της «υγιούς επικοινωνίας». Οι συνεχείς αναφορές στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της και την σπουδαιότητά της, έχει ως αποτέλεσμα να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τους τρόπους που κρίνουμε τους εαυτούς μας & τους συντρόφους μας, αλλά και τις προσπάθειες που κάνουμε να ανταποκριθούμε στις σχέσεις μας.

Πώς φτάσαμε όμως στο σημείο να μιλούμε για «υγιή επικοινωνία»;

Πώς κατασκευάστηκε ιστορικά η ιδέα ότι υπάρχει μια τέτοια πολύτιμη, σχεδόν «μαγική συνταγή» που λέγεται «υγιής επικοινωνία», απέναντι στην οποία οφείλουμε να δεσμευτούμε ως ζευγάρι;

(περισσότερα…)

Συμπαράσταση… ένας χορός για δύο

Σ

Καθώς οι άνθρωποι μοιράζονται τις δυσκολίες τους, τους προβληματισμούς τους ή τα άγχη τους μαζί μας, μπορεί να πιάσουμε τον εαυτό μας να αναρωτιέται για τον καταλληλότερο τρόπο συμπαράστασης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα αυτή μας η ανησυχία, η οποία βεβαίως, κινείται από την καλή μας πρόθεση να σταθούμε υποστηρικτικά δίπλα τους, μετατρέπεται σε βάρος..το βάρος μιας ευθύνης.

Έχετε κάνει ποτέ κάποια από τις παρακάτω σκέψεις καθώς ακούτε τις ιστορίες προβλημάτων που σας φέρνουν φίλοι, σύντροφοι, συνάδελφοι κτλ ;

  • «Πρέπει να τον βοηθήσω να βρει μια λύση. Πρέπει να τον συμβουλέψω».
  • «Πρέπει να κάνω κάτι να της φτιάξω το κέφι. Τί να της προτείνω;»
  • «Κουράστηκα να ακούω για όλα αυτά. Πρέπει να του δώσω να καταλάβει ότι δεν είναι και τόσο σπουδαίο πρόβλημα».

Όμως γιατί πρέπει η συμπαράσταση να παίρνει την μορφή «δουλειάς» και μάλιστα επίπονης;

(περισσότερα…)

Ζητάς και δεν λαμβάνεις;

Ζ

Πόσες φορές προσπαθήσαμε μάταια να πείσουμε τον/την σύντροφό μας να κάνει κάτι που επίμονα ζητάμε; Πόσες από αυτές καταλήξαμε τελικά σε συγκρούσεις, γκρίνιες και απομάκρυνση;

Παρατηρούμε ότι είναι πολύ πιο εύκολο για τους άλλους να κάνουν αυτό που τους ζητείται, όταν κινούνται από κίνητρα που έχουν νόημα για τους ίδιους. To τί φτάνει να έχει νόημα για τους ίδιους επηρεάζεται από ευρύτερες ιδέες που κυκλοφορούν εκεί έξω για την σημασία κάποιων πραγμάτων. Π.χ πατριαρχικές προτάσεις που θεωρούν την γυναίκα ως κύρια υπεύθυνη για το μεγάλωμα του παιδιού, μπορεί να στρατολογήσουν τόσο τον σύζυγο, όσο και την ίδια την σύζυγο, στην πεποίθηση ότι το διάβασμα της κόρης οφείλει κατά κύριο λόγο να το υποστηρίξει η μητέρα. Αυτή η αντίληψη/πρακτική, με την σειρά της, μπορεί να μπλοκάρει το ζευγάρι από το να σκεφτεί εναλλακτικές δυνατότητες να ανταποκριθούν στην κούραση & το άγχος της καθημερινότητας.

Όταν ζητάμε κάτι από κάποιον άλλον, ίσως θα έκανε την διαφορά αν αρχικά αναγνωρίζαμε οι ίδιοι, και στην συνέχεια κοινοποιήσουμε στον άλλον, τις προθέσεις μας αλλά και τις ευρύτερες αντιλήψεις που υποστηρίζουν αυτές μας τις προθέσεις. Τέτοιες συζητήσεις μπορεί καμιά φορά να οδηγήσουν ακόμα και στην επαναδιαπραγμάτευση ιδεών που θεωρούνται δεδομένες.

(περισσότερα…)

Τα τεχνάσματα της δύναμης: Γεγονότα, παιχνίδια αλήθειας και αφηγήσεις

Τ

Συχνά θεωρούμε συνώνυμο/ταυτόσημο τον όρο «γεγονός» με τον όρο «αλήθεια». Ωστόσο, η κουλτούρα της «μεταμοντέρνας αλήθειας» θεωρεί κρίσιμη την διάκριση των δύο εννοιών.

Το «γεγονός» μπορεί να γίνει κατανοητό ως κάτι που συμβαίνει ή δεν συμβαίνει. Το «γεγονός» αναφέρεται σε κάτι αντικειμενικό. Π.χ κάποιος είτε πεθαίνει είτε δεν πεθαίνει, τα mails χακάρονται ή δεν χακάρονται, τα παγόβουνα συρρικνώνονται ή παραμένουν σταθερά, η αντλία πετρελαίου βρίσκεται εγκατεστημένη σε μια ή σε άλλη περιοχή του κόσμου. Τα γεγονότα υπάρχουν ανεξάρτητα από την ερμηνεία που τους προσδίδουμε.

Ωστόσο ό,τι είναι «γεγονός» δεν είναι συνάμα και «αλήθεια».

(περισσότερα…)

Οι αξίες μας ως πυξίδα στην ζωή μας

Ο

Όταν συζητάω με τους ανθρώπους στα πλαίσια των θεραπευτικών μας συναντήσεων, συχνά τους ρωτώ για τις αξίες τους και πώς αυτές συνδέονται με τις εμπειρίες που διέπουν την ζωή τους.

Οι απαντήσεις που λαμβάνω είναι πολλές και διαφορετικές.

Πολλοί είναι εξοικειωμένοι με τέτοιου είδους συζητήσεις, έχουν μιλήσει πολλές φορές για τις εμπειρίες τους. Άλλοι όμως, και μόνο στο άκουσμα της λέξης «αξίες» ξαφνιάζονται, ζητούν διευκρινιστικές ερωτήσεις ή απορούν τί εννοώ.

(περισσότερα…)

Κοινωνική ταυτότητα μεταναστών

Κ

Τί θα σήμαινε για τον καθένα μας ξεχωριστά και για την εξέλιξη των κοινωνιών μας αν συνειδητοποιούσαμε ότι έχουμε την δυνατότητα να ανακατασκευάζουμε τις αντιλήψεις μας για το ποιοι είμαστε και να συμμετέχουμε ενεργά στις εξελικτικές διεργασίες του ευρύτερου κοινωνικού πλαισίου;

Όταν κανείς ζει περιορισμένος σε μια μοναδική πραγματικότητα, συνεκτική στον χώρο και στον χρόνο, η αντικειμενικότητα του εαυτού μοιάζει απρόσβλητη.

Όταν όμως ο κοινωνικός κόσμος απαλλάσσεται από ομοιογένειες, με την βοήθεια και των νέων τεχνολογικών μέσων για την διάδοση ιδεών, τότε το «αντικειμενικό γεγονός» σύμφωνα με το οποίο π.χ ο μετανάστης στερείται νομιμότητας ή οτιδήποτε άλλο, γίνεται μια ιδέα/πρακτική διαθέσιμη προς αμφισβήτηση.

(περισσότερα…)

Ο μύθος του «επικίνδυνου τρελού»

Ο

Η παραπομπή στη βία και την εγκληματικότητα είναι το πιο χαρακτηριστικό πλαίσιο στο οποίο εντοπίζεται η κατηγοριοποίηση του φαινομένου της τρέλας, ως ψυχικής ασθένειας, στις συλλογικές αναπαραστάσεις του κοινού.

Μέσα από την μακροχρόνια προσπάθεια της ανθρώπινης σκέψης να κατανοήσει το ζήτημα της παραφροσύνης αναδύεται μια εξελικτική μυθολογία που ανάγει την εικόνα του τρελού σε ένα εγκληματικό, απρόβλεπτο και επίφοβο άτομο.

Αυτή η αρνητική και απορριπτική στάση του κοινού, που παρατηρείται στις μέρες μας, είναι βαθιά ριζωμένη στην συλλογική συνείδηση, ως αποτέλεσμα διαδικασιών μάθησης της πρώτης ήδη παιδικής ηλικίας αλλά και της δημόσιας εικόνας της τρέλας όπως αυτή δομείται μέσω των ΜΜΕ.

(περισσότερα…)

Εξαρτήσεις

Ε

Οι εξαρτήσεις αποτελούν σύμπτωμα βαθιάς κοινωνικής κρίσης, όπου μια πραγματική ριζοσπαστική πρόταση δεν μπορεί παρά να εξετάζει την τοξικομανία από τη σκοπιά της μάχης για απεξάρτηση και επανένταξη των χρηστών, διεκδικώντας παράλληλα και μέτρα ευρύτερου χαρακτήρα, συνδέοντας τη μείωση της χρήσης με την εξάλειψη του πολιτισμού των εξαρτήσεων και των αδιεξόδων.

Μεγαλώσαμε ακούγοντας για τη «μάστιγα της εποχής». Ενδεχομένως σήμερα οι νέες γενιές πληροφορούνται με διαφορετικό τρόπο για τις ναρκωτικές ουσίες. Το βέβαιο είναι ότι έχει αυξηθεί η δοκιμή τους αλλά και η μόνιμη χρήση. Η νεολαία ιδιαίτερα πληρώνει ακριβά το εισιτήριο φυγής από τον πιο άκαρδο κόσμο.

(περισσότερα…)

Ψυχολόγος, Διδάσκουσα στο διεθνές Masters Αφηγηματικής Θεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης (Masters of Narrative Therapy and Community Work, University of Melbourne), MSc Αφηγηματική Ψυχοθεραπεύτρια. Επίτιμος Κλινικός Συνεργάτης της Σχολής Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης

Παρέχει υπηρεσίες ψυχοθεραπείας σε ενήλικες, οικογένειες και ομάδες, εποπτεία & εκπαίδευση σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας & κοινοτικής πρακτικής.

Διενεργεί σεμινάρια & διαλέξεις σε ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων του τομέα ψυχικής υγείας.

Μπορείτε να την βρείτε και στο: