ΚατηγορίαΑφηγηματική θεραπεία

The Questions We Have Yet to Ask: AI, Narrative Practice, and the Politics of Becoming

T

It’s not yet five in the morning. My four-month-old son, Erik, is asleep beside me, the house is quiet, and I’m sitting at my desk with a cup of coffee that has already gone cold.

I’ve been working on my book about narrative supervision, feminism and intersectionality. More specifically, I’ve been revisiting fragments of conversations with practitioners, following the questions that emerged between us and wondering what these exchanges might make visible about the politics of our therapeutic practices.

A few days earlier, I had joined a Meet the Author conversation organised by Dulwich Centre and the Evanston Family Therapy Center with narrative practitioners from different parts of the world. We were discussing artificial intelligence, human-washing, the politics of data, and the increasingly sophisticated ways in which machines are learning to speak the language of human-adjacent relationships. One concern had stayed with me: ‘the importance of remaining vigilant about whatever discourses AI delivers’ (thank you to Manja Visschedijk!).

That morning, the concern acquired a rather particular meaning. (περισσότερα…)

Αποκεντρωμένη και επιδραστική: θέση ή (μετα)κίνηση(εις);

Α

Στην εποπτική μου δουλειά συναντώ συχνά θεραπευτές και θεραπεύτριες που περιγράφουν την αφηγηματική τους πρακτική μέσα από την προσπάθεια να παραμένουν decentred. Κάποιες φορές, η αποκέντρωση μοιάζει να έχει συνδεθεί τόσο στενά με την ίδια την αφηγηματική προσέγγιση, ώστε σχεδόν να αντιμετωπίζονται ως δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: η αφηγηματική θεραπεία ως πρακτική αποκέντρωσης και η αποκέντρωση ως ηθικός της πυρήνας.

Κι όμως, κάτι σε αυτή την ταύτιση εξακολουθεί να με εκπλήσσει. (περισσότερα…)

Αποκεντρωμένη και επιδραστική πρακτική…αρκεί;

Α

«Μα τότε… τι επιτρέπεται στους θεραπευτές να κάνουν;»

Η ερώτηση ήρθε προς το τέλος μιας εποπτικής συζήτησης.

Είχαμε περάσει αρκετή ώρα κοιτάζοντας ένα απόσπασμα από μια θεραπευτική συνομιλία που έφερε η εποπτευόμενη. Η θεραπεύτρια προσπαθούσε με μεγάλη προσοχή να παραμένει αποκεντρωμένη: να μην προτρέχει σε ερμηνείες, να μην υποθέτει ότι γνώριζε ήδη τι σήμαιναν τα λόγια του ανθρώπου απέναντί της, να επιστρέφει σε εκείνον για να ελέγξει αν αυτό που εξερευνούσαν παρέμενε σημαντικό για τον ίδιο. Οι ερωτήσεις της οικοδομούνταν πάνω στην προηγούμενη απάντηση του ανθρώπου, χτίζοντας πάνω στις λέξεις, τις εικόνες και τις μεταφορές που έφερνε εκείνος στη συζήτηση.

Καθώς παρατηρούσαμε στην εποπτεία το απόσπασμα της θεραπευτικής συνομιλίας και η συζήτησή μας γύρω από τις διαστάσεις της αποκεντρωμένης θέσης της θεραπεύτριας άρχιζε να αποκτά τον δικό της ρυθμό, μια απορία που έφερε εκείνη στο τραπέζι μετακίνησε ελαφρώς το έδαφος της συζήτησής μας:

«Αν δεν είμαι εγώ αυτή που θα πει τι είναι σωστό ή λάθος, και αν θεωρήσουμε ότι ο άνθρωπος είναι ο ειδικός στη ζωή του, τότε πού σταματάει αυτό;» ρώτησε. «Μπορεί τελικά να σημαίνει ότι όλα είναι αποδεκτά; Ότι όλα είναι απλώς διαφορετικές οπτικές;»

Η ερώτηση αυτή δεν μου είναι άγνωστη.

Την έχω συναντήσει ξανά και ξανά στις εποπτείες μου, άλλοτε διατυπωμένη τόσο άμεσα και άλλοτε να εμφανίζεται μέσα από πιο τεχνικά ερωτήματα: Επιτρέπεται στον θεραπευτή να πάρει θέση; Πώς μπορώ να είμαι επιδραστική χωρίς η θέση μου να μπαίνει στο επίκεντρο της θεραπευτικής κουβέντας; (περισσότερα…)

Η ριζοσπαστική πρακτική του “staying with”

Η

Απόγευμα στο γραφείο. Έχω πάρει θέση μπροστά στον υπολογιστή και, μαζί με μια θεραπεύτρια που συνοδεύω στην εποπτεία, επιστρέφουμε σε ένα απόσπασμα από τη θεραπευτική συνομιλία που είχε πραγματοποιήσει την προηγούμενη ημέρα. Στην οθόνη εναλλάσσονται οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις που προέκυψαν στη συνεδρία τους. Η μία οδηγεί στην επόμενη, η επόμενη ανοίγει έναν ακόμη αφηγηματικό χάρτη, κι εμείς συνεχίζουμε να διαβάζουμε.

Καθώς παρακολουθώ τη θεραπεύτρια να κινείται μέσα στη συνομιλία, αρχίζω να διακρίνω έναν συγκεκριμένο ρυθμό: ερώτηση, απάντηση, επόμενη ερώτηση. Οι αφηγηματικοί χάρτες διασχίζονται από πάνω προς τα κάτω, από το ένα σημείο στο επόμενο, και η συνομιλία συνεχίζει να ξεδιπλώνεται με μια σχεδόν αδιάκοπη γραμμικότητα.

Ρώτησα την θεραπεύτρια τι παρατηρούσε σε σχέση με τον ρυθμό της θεραπευτικής κουβέντας και μου εξήγησε ότι η γυναίκα με την οποία συνομιλούσε είχε έναν γρήγορο και εκτενή τρόπο να απαντά. Πράγματι, καθώς κοιτούσαμε μαζί το transcript, παρατήρησα συγκεκριμένα σημεία όπου η γυναίκα ξεκινούσε την απάντησή της πριν ακόμη η θεραπεύτρια προλάβει να ολοκληρώσει τη διατύπωση της ερώτησής της.

Μοιράστηκα τότε μαζί της την εικόνα που μου δημιουργήθηκε καθώς παρακολουθούσαμε το συγκεκριμένο απόσπασμα— ήταν σαν να έτρεχε πίσω από τη γυναίκα με ένα καλάθι, προσπαθώντας να μαζέψει όσα ξεπηδούσαν στη συνομιλία, χωρίς να προλαβαίνει να πάρει ανάσα.

Καθώς περιγράφω τώρα αυτήν την εικόνα, αναρωτιέμαι αν είναι κάπως γνώριμη για όσους/όσες έχουν βρεθεί κάποια στιγμή σε μια θεραπευτική κουβέντα όπου ο ρυθμός μοιάζει να σας ξεπερνά; Τί λέτε; (περισσότερα…)

The «Threshold Pause»: Where Meaning Begins to Form

T

I have been noticing the quiet these days. My body is nine months pregnant, moving in ways that insist on slowing down, on withdrawing from the expectations of productivity, of neat schedules, of linear time. I recently returned from a stretch in nature, and the forest, the waterfalls, the breeze, the smell of wet earth, the birds and snakes and the gentle sway of trees reminded me that time is not only linear, neither universal and that movement is never only human.

There was a moment on that trip—I was sitting near a river. Not doing very much. Or… not doing very much in the ways I have been taught to recognise as “doing”. Water moving. Wind passing through trees. Something shifting in the periphery—maybe a squirrel, maybe just imagination. And there was a pause. Not the kind that sits between things. But the kind that generates on its own pace noticings that invites me to take care with ideas of embodied meanings.

In this slowing, in this immersion, I found myself thinking about my supervision practice, about the spaces I hold for others, and the ethical, political, and relational work that those spaces make possible.

(περισσότερα…)

The space between words: Meeting a “Span Pause”

T

In a recent workshop I facilitated, I had shared with practitioners a transcript from a therapeutic conversation with a person who had come for consultation. It was in the middle of this shared reading that someone asked me how I position myself in moments of pause.

The question landed, and I noticed myself resisting the tendency to offer a clear-cut answer. Not because I had nothing to share, but because the momentum of the group conversation seemed to invite something slower – a pause that asked for attention rather than explanation. I remember the room in that moment. The slight shuffle of chairs settling. A pen being placed back on the table. Someone shifting their weight. Eyes turning toward me, expectant but not urgent. The air did not feel empty. It felt full. As though the question had taken up space between us and was asking to be noticed before being spoken to. I could feel the familiar pull of “therapeutic authority” to respond – to offer clarity, to guide, to fill the silence with structured or linear ways of making sense. And at the same time, another pull in the opposite direction. To pause. To stay with what had just arrived. The question did not feel like it wanted an expert-driven answer. It felt like it wanted something slower than a response shaped by dominant hierarchal forces. Something closer to noticing and deconstruction.

(περισσότερα…)

A Book-in-the-Making Drawn from Narrative Supervision

A

Dear colleagues, friends, and fellow travellers,

I want to invite you into something slightly unusual (and a little bit messy).
I’m in the middle of writing a book.
Well… trying to.

It grows out of 15 years of facilitating supervision conversations, workshops, and therapeutic conversations where narrative ideas are tested, stretched, questioned, and lived in practice. The book is shaped by what unfolds in these rooms with practitioners and with people consulting me, alongside decolonial feminist co-research, narrative ethics, and all the behind-the-scenes thinking that quietly influences therapeutic conversations but rarely gets spoken about out loud.

(περισσότερα…)

Επανα-επινοώντας την Αφηγηματική ψυχοθεραπεία

Ε

Ανοιχτή και δωρεάν σειρά βίντεο

Καλωσήρθατε στο πρότζεκτ «Επανα-επινοώντας την Αφηγηματική θεραπεία»!

Σε ένα πνεύμα συνεργασίας και συναδελφικής αλληλεγγύης έχω πάρει την απόφαση να μοιράζομαι ανοιχτά και ελεύθερα με συναδέλφους από το χώρο της ψυχικής υγείας και κοινωνικής εργασίας ή άλλους επαγγελματίες που ενδιαφέρονται για την Αφηγηματική προσέγγιση, δωρεάν supervision nuggets.

Οι ιδέες που πραγματεύομαι στα παρακάτω βίντεο προκύπτουν μέσα από την πολύχρονη εμπειρία μου ως Αφηγηματική θεραπεύτρια, επόπτρια, διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και εκπαιδεύτρια.

Πρόκειται για ένα καταστάλαγμα συζητήσεων με άλλους (εποπτευόμενους, θεραπευόμενους, συναδέλφους, επιδραστικές φιγούρες και κοινότητες της προσωπικής μου ζωής), οπότε με διακατέχει ένα μικρό μυστήριο για το πώς μπορεί αυτές οι ιδέες να ταξιδέψουν και να προσγειωθούν στους ενδιαφερόμενους μέσα από μια βιντεοσκοπημένη καταγραφή.

Σας προσκαλώ λοιπόν σε έναν αφηγηματικό περίπατο μαζί μου και ανυπομονώ να ακούσω την εμπειρία σας! Αυτό μπορεί να μην περιορίζεται, αλλά να περιλαμβάνει, οποιεσδήποτε σκέψεις, εικόνες, ερωτήσεις και συνδέσεις με συγκεκριμένες στιγμές… καθώς γίνεστε μάρτυρες αυτών των αποσπασμάτων!

Σας ενθαρρύνω να προσεγγίσετε αυτό το πρότζεκτ ως ένα διακριτικό κάλεσμα- κάθε ιδέα που συζητώ μπορεί να απορριφθεί, να μείνει στην άκρη, να αγκαλιαστεί ή να προσαρμοστεί ανάλογα με την προτίμησή σας την δεδομένη στιγμή.

Καλή απόλαυση!

  1. Ένα διαφορετικό καλωσόρισμα…εκθέτοντας την δύναμη των προσδοκιών
  2. Θεραπευτικές συζητήσεις με οικεία πρόσωπα: δυνατότητες και προκλήσεις
  3. Σε τί διαφέρουν οι καθημερινές από τις θεραπευτικές συζητήσεις;
  4. Πώς πλοηγούμαστε στην θεραπευτική κουβέντα με οικεία πρόσωπα
  5. «Scaffolding» και ιδέες για την επιβράδυνση της θεραπευτικής κουβέντας
  6. Προσδιορισμός προθέσεων για την θεραπευτική συζήτηση
  7. Κλινικές διαδικασίες ή/και αφηγηματική συν-έρευνα;
  8. Τραύμα: «Αποκεντρωμένη» ή/και «Επιδραστική» θεραπευτική στάση
  9. Πόσο υλικό χρειάζεται για να ξεκινήσει η διαδικασία της συν-έρευνας;
  10. Απαντώντας στην παρουσία του Τραύματος στην θεραπευτική συζήτηση
  11. Η Αφηγηματική πρακτική του Re-membering: Προσκαλώντας πολλαπλές φιγούρες
  12. Re-membering: Επαναφέροντας στην ζωή σημαντικές συνδέσεις
  13. Re-membering: Διευρύνοντας την φιλοξενία στην θεραπευτική συζήτηση
  14. Το Re-membering στην Αφηγηματική πρακτική: Σε τί ανταποκρίνεται;
  15. Το Re-membering στην Αφηγηματική: ζητώντας συναίνεση ή συγκατάθεση

Περισσότερα βίντεο έρχονται προσεχώς!

Τι είναι η Αφηγηματική θεραπεία;

Τ

Η Αφηγηματική Ψυχοθεραπεία είναι ένα διαρκώς εξελισσόμενο σώμα γνώσης και δεξιοτήτων για την ανταπόκριση σε αντιξοότητες που επηρεάζουν άτομα, οικογένειες, ομάδες και κοινότητες. Οι ιδέες και τρόποι εργασίας που περιγράφονται εδώ, εισήχθησαν στην ψυχοθεραπεία αρχικά από τον Michael White και τον David Epston.

Michael White
Michael White

Η Αφηγηματική θεραπεία και Κοινοτική πρακτική αντλεί την έμπνευσή της από το κίνημα του κοινωνικού κονστρουξιονισμού (Gergen), Μεταμοντέρνες τοποθετήσεις στην φιλοσοφία (Foucault, Derrida), εξελίξεις στην πολιτισμική ανθρωπολογία και την κοινωνιολογία (Myerhoff, Geertz, Bruner, Goffman), τρίτο κύμα φεμινιστικών θεωριών κα.

David Epston
David Epston

Έχει σημαντική επιρροή σε τομείς όπως η ψυχική υγεία, εκπαίδευση, επιχειρήσεις, ακτιβισμός & κοινωνική δικαιοσύνη. Ασκείται σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως και στην Ελλάδα, από πιστοποιημένους αφηγηματικούς θεραπευτές.

Πρόκειται για μια κριτική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία, που κατανοεί την πραγματικότητα ως σχεσιακά και κοινωνικά κατασκευασμένη. Επιδιώκει μέσα από συγκεκριμένες πρακτικές να αναδείξει τις σχέσεις δύναμης & εξουσίας οι οποίες παράγουν ή συντηρούν τα προβλήματα των ανθρώπων, να αποδομήσει κυρίαρχους κοινωνικούς λόγους και να αμφισβητήσει την προνομιακή θεμελιακή γνώση στη θεραπεία και τον κόσμο.

(περισσότερα…)

Αρχές Αφηγηματικής θεραπείας στην πράξη

Α

Στην καθημερινή ψυχοθεραπευτική πρακτική μου:

  • Αντί να επιδιώκω την κατηγοριοποίηση των ανθρώπων & οικογενειών  με βάση διαγνωστικούς κώδικες, κλίμακες αξιολόγησης ή τύπους προσωπικότητας, διερευνούμε μαζί με τους ανθρώπους, τις κατανοήσεις, εξηγήσεις και το νόημα που προσδίδουν οι ίδιοι στις ιδιαιτερότητες της δικής τους εμπειρίας και ταυτότητας.
  • Αντί να αντιμετωπίζω την γνώση των επαγγελματιών ως «ειδική» και να τοποθετώ τον εαυτό μου (ως ψυχοθεραπεύτρια/επόπτρια) στην θέση της «αυθεντίας», δίνω αξία στην ειδημοσύνη των ανθρώπων για την ίδια τους την ζωή. Αναγνωρίζω και σέβομαι την εξουσία/δύναμη (power) των προσερχόμενων να ορίζουν οι ίδιοι τον εαυτό τους σύμφωνα με την «τοπική», εκ των έσω γνώση (local knowledge) που κατέχουν για τις λεπτομέρειες της ζωής τους.
  • Αποφεύγω συνειδητά την αξιολόγηση των ανθρώπων με κριτήριο την «επιτυχή» ένταξή τους σε νόρμες ή πρότυπα «φυσιολογικότητας» και επικεντρώνομαι στην προσπάθεια του προσερχόμενου να διεκδικήσει μια ζωή με νόημα η οποία αντανακλά τις μοναδικές αξίες που ο ίδιος έχει επιλέξει. (περισσότερα…)

Ψυχολόγος, Διδάσκουσα στο διεθνές Masters Αφηγηματικής Θεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης (Masters of Narrative Therapy and Community Work, University of Melbourne), MSc Αφηγηματική Ψυχοθεραπεύτρια. Επίτιμος Κλινικός Συνεργάτης της Σχολής Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης

Παρέχει υπηρεσίες ψυχοθεραπείας σε ενήλικες, οικογένειες και ομάδες, εποπτεία & εκπαίδευση σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας & κοινοτικής πρακτικής.

Διενεργεί σεμινάρια & διαλέξεις σε ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων του τομέα ψυχικής υγείας.

Τηλ: 6941405424

Μπορείτε να την βρείτε και στο: