Δράση: Επιμόρφωση Πολιτών στις Κοινωνικές Επιστήμες
Πρόγραμμα: Λαϊκή σχολή ψυχολογίας
(Εαρινός Κύκλος)
Απρίλιος – Ιούνιος
Στα πλαίσια του εαρινού κύκλου του προγράμματος Λαϊκή Σχολή Ψυχολογίας, πραγματοποιούνται δύο ομάδες:
Α. «Ομάδα συνεργασίας …μετά μουσικής»
11 συναντήσεις με συντονίστρια την Κασσάνδρα Πήτερσεν, ψυχολόγος, MSc, αφηγηματική ψυχοθεραπεύτρια.
Β. «Ομάδα συνεργασίας & στήριξης γονέων»
11 συναντήσεις με συντονιστή τον Αδάμ Χαρβάτη, ψυχολόγος, επιστημονικά υπεύθυνο του ΙΑΨ.
Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει τις φράσεις:
«Η υγιής επικοινωνία είναι ότι πιο σημαντικό υπάρχει στην σχέση ενός ζευγαριού!», ή
«Aν ένα ζευγάρι θέλει πραγματικά να πετύχει η σχέση του οφείλει «να δουλέψει» την επικοινωνία του!».
Τις τελευταίες δεκαετίες φαίνεται να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αξία της «υγιούς επικοινωνίας». Οι συνεχείς αναφορές στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της και την σπουδαιότητά της, έχει ως αποτέλεσμα να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τους τρόπους που κρίνουμε τους εαυτούς μας & τους συντρόφους μας, αλλά και τις προσπάθειες που κάνουμε να ανταποκριθούμε στις σχέσεις μας.
Πώς φτάσαμε όμως στο σημείο να μιλούμε για «υγιή επικοινωνία»;
Πώς κατασκευάστηκε ιστορικά η ιδέα ότι υπάρχει μια τέτοια πολύτιμη, σχεδόν «μαγική συνταγή» που λέγεται «υγιής επικοινωνία», απέναντι στην οποία οφείλουμε να δεσμευτούμε ως ζευγάρι;
Προσκεκλημένη του Κέντρου Συμβουλευτικής «Αυτοπραγμάτωση» στην Αθήνα, πραγματοποίησα εισήγηση με θέμα «Η πρακτική των εξωτερικών μαρτύρων», όπως ονομάζεται μια συγκεκριμένη διαδικασία της αφηγηματικής προσέγγισης που αφορά την αναγνώριση & επικύρωση των διεκδικήσεων των ανθρώπων για την προτιμώμενη ταυτότητα και ζωή τους.
Η εισήγηση πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της εκδήλωσης: «10 Ιστορίες, 1 Αφήγηση: με το όνειρο και την ελπίδα επιβιώνουμε σε δύσκολους καιρούς».
Καθώς οι άνθρωποι μοιράζονται τις δυσκολίες τους, τους προβληματισμούς τους ή τα άγχη τους μαζί μας, μπορεί να πιάσουμε τον εαυτό μας να αναρωτιέται για τον καταλληλότερο τρόπο συμπαράστασης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα αυτή μας η ανησυχία, η οποία βεβαίως, κινείται από την καλή μας πρόθεση να σταθούμε υποστηρικτικά δίπλα τους, μετατρέπεται σε βάρος..το βάρος μιας ευθύνης.
Έχετε κάνει ποτέ κάποια από τις παρακάτω σκέψεις καθώς ακούτε τις ιστορίες προβλημάτων που σας φέρνουν φίλοι, σύντροφοι, συνάδελφοι κτλ ;
Όμως γιατί πρέπει η συμπαράσταση να παίρνει την μορφή «δουλειάς» και μάλιστα επίπονης;
Πόσες φορές προσπαθήσαμε μάταια να πείσουμε τον/την σύντροφό μας να κάνει κάτι που επίμονα ζητάμε; Πόσες από αυτές καταλήξαμε τελικά σε συγκρούσεις, γκρίνιες και απομάκρυνση;
Παρατηρούμε ότι είναι πολύ πιο εύκολο για τους άλλους να κάνουν αυτό που τους ζητείται, όταν κινούνται από κίνητρα που έχουν νόημα για τους ίδιους. To τί φτάνει να έχει νόημα για τους ίδιους επηρεάζεται από ευρύτερες ιδέες που κυκλοφορούν εκεί έξω για την σημασία κάποιων πραγμάτων. Π.χ πατριαρχικές προτάσεις που θεωρούν την γυναίκα ως κύρια υπεύθυνη για το μεγάλωμα του παιδιού, μπορεί να στρατολογήσουν τόσο τον σύζυγο, όσο και την ίδια την σύζυγο, στην πεποίθηση ότι το διάβασμα της κόρης οφείλει κατά κύριο λόγο να το υποστηρίξει η μητέρα. Αυτή η αντίληψη/πρακτική, με την σειρά της, μπορεί να μπλοκάρει το ζευγάρι από το να σκεφτεί εναλλακτικές δυνατότητες να ανταποκριθούν στην κούραση & το άγχος της καθημερινότητας.
Όταν ζητάμε κάτι από κάποιον άλλον, ίσως θα έκανε την διαφορά αν αρχικά αναγνωρίζαμε οι ίδιοι, και στην συνέχεια κοινοποιήσουμε στον άλλον, τις προθέσεις μας αλλά και τις ευρύτερες αντιλήψεις που υποστηρίζουν αυτές μας τις προθέσεις. Τέτοιες συζητήσεις μπορεί καμιά φορά να οδηγήσουν ακόμα και στην επαναδιαπραγμάτευση ιδεών που θεωρούνται δεδομένες.
Είμαι αρκετά καλή μητέρα; Μήπως δεν είμαι αρεστός σύντροφος; Τί πάει στραβά με μένα και δεν έχω σχέση;
Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε αναρωτηθεί κάποια στιγμή για την επάρκειά μας. Έχουμε εμπλακεί στο κυνήγι της τελειότητας σε διάφορες πτυχές της ζωής μας.
Τί μας παρασύρει σε αυτήν την αναζήτηση και που μπορεί να οδηγήσει την ζωή και την καθημερινότητά μας; Πώς τα κυρίαρχα μηνύματα της κοινωνίας κάνουν το κυνήγι της τελειότητας να μοιάζει ελκυστικό και ποιες παγίδες κρύβουν;
Η Λαϊκή Σχολή Ψυχολογίας απευθύνεται στο ευρύ κοινό, σε κάθε άνθρωπο-πολίτη, ανεξαρτήτως μόρφωσης, φύλου, ηλικίας, καταγωγής, που θέλει να επιμορφωθεί σε θέματα ψυχολογίας (όχι αποκλειστικά σε ειδικούς της ψυχικής υγείας, χωρίς βεβαίως να τους αποκλείει).
Συχνά θεωρούμε συνώνυμο/ταυτόσημο τον όρο «γεγονός» με τον όρο «αλήθεια». Ωστόσο, η κουλτούρα της «μεταμοντέρνας αλήθειας» θεωρεί κρίσιμη την διάκριση των δύο εννοιών.
Το «γεγονός» μπορεί να γίνει κατανοητό ως κάτι που συμβαίνει ή δεν συμβαίνει. Το «γεγονός» αναφέρεται σε κάτι αντικειμενικό. Π.χ κάποιος είτε πεθαίνει είτε δεν πεθαίνει, τα mails χακάρονται ή δεν χακάρονται, τα παγόβουνα συρρικνώνονται ή παραμένουν σταθερά, η αντλία πετρελαίου βρίσκεται εγκατεστημένη σε μια ή σε άλλη περιοχή του κόσμου. Τα γεγονότα υπάρχουν ανεξάρτητα από την ερμηνεία που τους προσδίδουμε.
Ωστόσο ό,τι είναι «γεγονός» δεν είναι συνάμα και «αλήθεια».
Όταν συζητάω με τους ανθρώπους στα πλαίσια των θεραπευτικών μας συναντήσεων, συχνά τους ρωτώ για τις αξίες τους και πώς αυτές συνδέονται με τις εμπειρίες που διέπουν την ζωή τους.
Οι απαντήσεις που λαμβάνω είναι πολλές και διαφορετικές.
Πολλοί είναι εξοικειωμένοι με τέτοιου είδους συζητήσεις, έχουν μιλήσει πολλές φορές για τις εμπειρίες τους. Άλλοι όμως, και μόνο στο άκουσμα της λέξης «αξίες» ξαφνιάζονται, ζητούν διευκρινιστικές ερωτήσεις ή απορούν τί εννοώ.
Ψυχολόγος, Διδάσκουσα στο διεθνές Masters Αφηγηματικής Θεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης (Masters of Narrative Therapy and Community Work, University of Melbourne), MSc Αφηγηματική Ψυχοθεραπεύτρια. Επίτιμος Κλινικός Συνεργάτης της Σχολής Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης
Παρέχει υπηρεσίες ψυχοθεραπείας σε ενήλικες, οικογένειες και ομάδες, εποπτεία & εκπαίδευση σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας & κοινοτικής πρακτικής.
Διενεργεί σεμινάρια & διαλέξεις σε ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων του τομέα ψυχικής υγείας.
Τηλ: 6941405424